Nacak Nedir?

Nacak, ağaç işçiliğinde ve bahçe işlerinde kullanılan kısa ve genelde ahşap saplı küçük bir balta çeşididir.

Dilimizde belirli bir boyutun altındaki tüm baltalara genel olarak el baltası denir ancak el baltası ve nacak aynı şeyler değildir. El baltası denilen aletin de birçok çeşidi vardır. Ayrımı yapabilmek için bu çeşitlerden kısaca bahsedip, terminolojiyi vermek adına İngilizce adlarını da vereceğiz.

Nacak Nedir?

Nacak, genelde 30-40 cm veya daha kısa saplı, bir tarafı keskin, diğer tarafı kalın ve küt küçük bir balta cinsidir.

Tipik bir nacak.

Geniş Ağızlı Balta (Broad Axe)

Nacak (hatchet), ağaçların kabuğunu yüzüp biçim vererek kereste yapılması amacıyla kullanılacaksa kesici ağzı daha geniş yapılır ve buna “broad axe” yani geniş ağızlı balta denir.

Geniş ağızlı balta.

Tomahavk (Tomahawk)

Tomahawk denen aletin dilimizde terminolojik bir adı yoktur. Türk Dil Kurumu tomahavkı, Kızılderili baltası olarak açıklamıştır; ancak yaygın kanının aksine tomahawk tam olarak Kızılderililer tarafından yapılmış bir balta değildir.

Avrupalılar Amerika’yı keşfettiğinde Kızılderililer çakmaktaşı gibi taşları keskinleştirip deri kayışlarla odundan bir sapa bağlayıp silah veya genel amaçlı alet olarak kullanıyordu. Kızılderililerin demiri işleyecek teknolojisi yoktu, ancak Avrupalılar kıtaya geldiklerinde bu baltaları gördü ve çakmaktaşı yerine çelik kullanarak tomahavklar ürettiler. Bu baltaları Kızılderililerle ticaret yapmak, diplomatik görüşmelerde hediye vermek vs gibi amaçlara kullanıyorlardı.

Avrupalılar zamanla bu baltanın tasarımını geliştirdi tomahavk bugünkü biçimlerini aldı. Günümüzde çekiç sırtlı, boru sırtlı ve sırtsız tomahavklar bulunmaktadır.

Tomahavklar aynı zamanda Amerika’da bazı eyaletlerin polislerinin ve Afganistan ve Irak’taki Amerikan askerlerinin standart donanımı arasındadır. Bazı tomahavkların arka kısmı veya sapı, kapıları ve ikiltleri kırmak ya da açmak için levye gibi yapılmıştır. Kendi demirbaş kodu da olan tomahavk, arama kurtarma ve baskın donanımı olarak sınıflandırılsa da askerler tarafından göğüs göğüse savaşlarda da kullanılır.

Columbian River Knife and Tools markasının ürettiği tomahavk.
Levye saplı tomahavk kullanan bir Amerikan askeri.

El baltası (Hand axe)

Bizim el baltası dediğimiz alet ise neandertaller ve homo erectuslar tarafından kullanılan bir alettir. Bu alet, temelde çakmaktaşı gibi kırılganlığı da sertliği de fazla olan bir taştır; tıpkı cam gibi. Bu taşların kenarları, başka taşlarla vurarak kırıp şekillendirilir. Alışmış bir el tarafından düzgünce yapılırsa bazı taşlar neredeyse neşter keskinliğinde olabilir. Neandertal ve homo erectuslar sırt tarafı küt ve kalın olan, ön tarafıysa keskin olan bu aletleri, tıpkı bir İsviçre çakısı gibi, her iş için kullanır. İşte el baltası denilen alet aslında budur. Ancak daha önce de belirtildiği gibi günümüzde ve dilimizde nacağa benzeyen, kısa saplı ve çeşitli amaçlar için kullanılan tüm baltaları ifade etmek için kullanılır hâle gelmiştir.

EA Editörü :

Bu sitede çerezler kullanılmaktadır.